Dövizde alış satış ne demek? Örneklerle kur makası

Dövizde alış ve satış kimin açısından adlandırılır?

Dövizde alış satış ne demek sorusunu çözmenin en kolay yolu, tabelaya bankanın ya da döviz bürosunun tarafından bakmak. Alış, kurumun sizden döviz aldığı fiyatı; satış, size döviz sattığı fiyatı anlatır. Siz dolar almak istediğinizde satış sütununa, elinizdeki doları bozdurmak istediğinizde alış sütununa bakarsınız.

Karışıklık genellikle burada başlar: Siz alış yaptığınızı düşünürken ekranda satış kuru kullanılır. İki taraf aynı işlemin farklı ucundadır. Size geçen dolar, kurumun sattığı dolardır. Bu mantık euro, sterlin ve diğer dövizlerin TL karşılığındaki işlemleri için de geçerlidir.

Dolar alırken hangi kura bakılır?

Yurt dışı seyahati için 200 dolar alacağınızı düşünün. Bir kurumun dolar alış fiyatı 40,00 TL, satış fiyatı 40,50 TL olsun. Bu yazıdaki rakamların tamamı hesaplamayı göstermek için seçilmiştir; güncel piyasa kuru veya işlem teklifi değildir. Vergi ve komisyon gibi ek tutarlar örnek hesaplara dahil değildir.

Doları kurumdan satın aldığınız için 40,50 TL olan satış kuru kullanılır. Hesap 200 × 40,50 = 8.100 TL şeklindedir. Alış sütunundaki 40,00 TL ile hesap yaparsanız 8.000 TL sonucuna ulaşırsınız; fakat bu, almak istediğiniz doların bedeli olmaz.

Formül basittir: Alınacak döviz miktarı × kurumun satış kuru = ek maliyetler öncesi TL ödeme. Bütçeniz TL olarak belliyse tersini yapabilirsiniz. Örneğin 8.100 TL'yi 40,50'ye bölmek, ek maliyetler hariç 200 dolar karşılık verir.

Dolar bozdururken alış mı, satış mı kullanılır?

Aynı örnekte elinizdeki 200 doları TL'ye çevirmek istediğinizde kurum bu kez doları sizden satın alır. Bu nedenle 40,00 TL olan alış fiyatı üzerinden 200 × 40,00 = 8.000 TL hesaplanır.

Bozdurma hesabının formülü de buna göre değişir: Satılacak döviz miktarı × kurumun alış kuru = ek kesintiler öncesi TL karşılık. Aynı koşullarda daha yüksek alış kuru, sattığınız döviz için daha fazla TL anlamına gelir. Döviz satın alırken ise daha düşük satış kuru, aynı miktar döviz için daha az TL ödemenizi sağlar.

Mobil uygulamadaki işlem düğmesi ile kur tablosunun başlığını birbirine karıştırmayın. Uygulama size hitaben “Döviz al” diyebilir; işlem özetinde kullanılan fiyatın kurumun satış kuru olması bununla çelişmez.

Makas farkı nasıl hesaplanır?

Alış ve satış fiyatları arasındaki aralığa makas veya kur marjı denir. Örneğimizde 40,50 − 40,00 = 0,50 TL'dir. Bu, her bir dolar için 50 kuruşluk fiyat farkı bulunduğunu gösterir.

200 doları 8.100 TL'ye alıp kurlar hiç değişmeden aynı kuruma geri sattığınızı varsayalım. Elinize 8.000 TL geçer. Aradaki 100 TL, 200 × 0,50 hesabıyla bulunan makas etkisidir. Ayrı bir ücret alınmasa bile iki işlem yönünün fiyatı farklı olduğu için bu sonuç ortaya çıkar.

Oranı hesaplarken hangi fiyatı esas aldığınızı belirtmek gerekir. Ödenen 8.100 TL'yi baz alırsak 100 ÷ 8.100 × 100, yaklaşık yüzde 1,23 eder. Alış kurunu veya iki kurun ortalamasını baz alan başka bir hesap farklı yüzde verebilir. Bu yüzden iki kurumun yalnızca “makas yüzdesini” değil, alış-satış fiyatlarını ve hesaplama yöntemini birlikte karşılaştırın.

Bu örnek, döviz aldıktan sonra kurun ne kadar yükseleceğine ilişkin bir tahmin değildir. Yalnızca aynı fiyatlar altında peş peşe yapılan iki işlemin hesabıdır.

Bankalar ve döviz bürolarında neden farklı fiyatlar görülür?

Kurumlar dövizi aynı fiyatla alıp satmak zorunda değildir. İşlem maliyetleri, fiyatlama politikası ve piyasa riski alış-satış aralığını etkileyebilir. İşlem kanalı da önemlidir: Nakit işlem için gördüğünüz teklif ile hesabınız üzerinden sunulan teklif aynı olmayabilir.

İşlem hacminin azaldığı saatlerde veya piyasanın sert hareket ettiği dönemlerde makas genişleyebilir. Hafta sonu ya da gece gördüğünüz aralığın, hafta içindeki başka bir anda gördüğünüz aralıktan farklı olması tek başına ekran hatası olduğu anlamına gelmez. Bununla birlikte her kurumun her saat aynı davranacağı varsayılamaz.

Makasın genişlemesi, doların mutlaka yükseldiğini de göstermez. Kurum alış fiyatını düşürürken satış fiyatını artırabilir. Piyasanın yönünü anlamak için aynı fiyat türünü zaman içinde karşılaştırmak gerekir.

En düşük makas her zaman en uygun teklif midir?

Yalnızca makasa bakmak yanlış sütunu seçmek kadar yanıltıcı olabilir. İki varsayımsal teklif düşünelim: A kurumu 40,00 TL alış ve 40,50 TL satış, B kurumu 40,30 TL alış ve 40,60 TL satış fiyatı versin. A'da makas 50 kuruş, B'de 30 kuruştur.

B'nin makası daha dar olmasına rağmen 200 dolar almak, ek maliyetler yoksa A'da 8.100 TL, B'de 8.120 TL tutar. Alım yönünde A'nın satış fiyatı daha düşüktür. Aynı 200 doları bozdururken ise A'dan 8.000 TL, B'den 8.060 TL karşılık alınır. Bu kez B'nin alış fiyatı daha yüksektir.

Örneğin gösterdiği şey bir kurum tercihi değil, karşılaştırmanın yönüdür. Aynı anda alınmış teklifler, aynı miktar, aynı para birimi ve aynı işlem kanalı üzerinden karşılaştırılmalıdır. Varsa ek ücretler de toplam hesaba katılmalıdır.

TCMB kuru ve piyasa ekranındaki fiyat neden işlem kurundan farklıdır?

TCMB'nin yayımladığı gösterge niteliğindeki kurlar, bütün bankaların müşterilerine uygulamak zorunda olduğu sabit alım-satım fiyatları değildir. Merkez Bankası dışındaki taraflar arasındaki işlemlerde uygulanacak kur, ilgili işlemin koşullarına göre belirlenir.

Bir fiyat takip ekranındaki değer ile bankanızın onay ekranındaki teklif de farklı olabilir. Verinin alındığı an, fiyatın türü ve işlemi yapacağınız kurum aynı olmayabilir. Piyasalog'daki dolar ve euro sayfalarını fiyat hareketini takip etmek için kullanabilir; kesin ödeme veya tahsilat tutarını işlemi gerçekleştireceğiniz kurumdan kontrol edebilirsiniz.

İşlemi onaylamadan önce hangi bilgiler kontrol edilmeli?

Dövizde alış satış ne demek diye tereddüt ettiğinizde, işlem özetindeki iki tutara bakın: Hesabınızdan hangi para biriminden ne kadar çıkıyor, karşılığında hangi para biriminden ne kadar giriyor? Bu kontrol, kur başlığını yanlış yorumlamayı önlemeye yardımcı olur.

Ardından miktarı, uygulanan kuru, teklifin güncelliğini ve varsa ek ücretleri birlikte inceleyin. Bir kurun yalnızca birkaç kuruş farklı olması önemsiz görünebilir; toplam fark, işlem miktarıyla çarpıldığında ortaya çıkar.

Satış kuru döviz almak için, alış kuru döviz bozdurmak için kullanılır. İşlem yönünü doğru seçtikten sonra asıl karşılaştırmanız, aynı koşullarda ödeyeceğiniz veya alacağınız toplam TL tutarıdır.